نهال انگور سیاه سردشت (رشه)

 

نهال انگور سیاه سردشت؛ بی شک از مهمترین ارقام بومی که با تولید انگورهای سیاه دانه درشت بین همگان معروف شد. به طوری که همه ساله طرفداران انگورهای این رقم منتظر فروش محصول برای مصرف و تازه خوری هستند. با توجه به همخوانی محیط زیست نهال انگور سیاه سردشت با اقلیم ایران، تولید بهترین انگور سیاه با کمترین هزینه ممکن می شود. محصولات انگوری که در کنار ارزش داخلی، مورد توجه و فروش تجاری نیز قرار گرفته است.

خاستگاه اصلی نهال های انگور سیاه سردشت:

نام این نهال انگور برگرفته از ریشه اصلی نهال در شهرستان سردشت از استان آذربایجان غربی می باشد. در حال حاضر نیز نزدیک به ۵ هزار هکتار انگور سیاه در این نقطه از ایران زیر کشت رفته است. محصولات نهال انگور سیاه سردشت، با نام دیگر رشه نیز شناخته می شوند. انگور رشه در سردشت هم به صورت دیم و هم در باغات آبی تولید و به بازار عرضه می شود.

مشخصات ظاهری انگورهای سیاه سردشت:

این میوه با خوشه های بزرگ و حبه های دانه درشت گوشتی و بیضی شکل به چشم می خورند. انگورهایی که با دانه های آبدار شیرین به همراه رنگ حبه انگور سیاه و با درخشش سرخ بسیار محبوب شد. وزن ۵ گرمی حبه ها موجب سنگینی و وزن بیشتر خوشه های این انگور سیاه می شود. میوه ی انگور سیاه سردشت؛ به عنوان یکی از خوش فروش ترین انگورهای بازار در ایران شناخته می شود. علاقه مندان به انگور حتما اسم این انگورهای خوش مصرف بومی را شنیده اند.

شرایط هوایی مناسب پرورش نهال انگور سیاه سردشت:

مناطقی در ارتفاع ۱۲۶۵ متری سطح دریا با گرمای تابستان برای تولید انگورهای این درخت مناسب می باشد. در شهرستان سردشت پرورش انگورهای سیاه بیشتر در مناطق کوهستانی انجام می گیرد. سردی هوای فصل زمستان تا ۱۵ درجه زیر صفر کمک به رفع نیاز سرمایی پیش از جوانه زنی می کند. البته که درخت انگور سیاه سردشت، با نورگرایی بالا به خصوص در فصل تابستان بهترین میوه ها را به ثمر می آورد.

این درخت با وجود گزرومورفی بالا همچنان در هوای گرم و خشک به تولید محصولات انگور ادامه می دهد.

زمان و نحوه مناسب کاشت نهال انگور سیاه سردشت:

زمان کاشت در رشد نهال و شکوفه دهی به موقع بعد از کاشت اهمیت دارد. سرمای هوای آذرماه و یا دی ماه بهترین فرصت برای کاشت نهال های انگور سیاه سردشت، به حساب می آیند. البته به شرطی که سرمای زمستانی سخت و سنگینی در راه نباشد. در این صورت کاشت را باید تا نزدیکی اسفند به تعویق انداخت.

کاشت نهال ها هم به صورت دیم و هم در باغ های آبی انجام می شود. با توجه به محدودیت مصرف آب و هزینه های بالا، کاشت دیم گزینه مناسبی می باشد. در روش کاشت صحیح، ساقه از محل یقه نهال کامل از خاک بیرون مانده و بعد آبیاری انجام می شود. آبیاری برای سیراب سازی ریشه ها از آب و مواد غذایی، در اولین قدم کاشت ضروری می باشد. باز و بسته شدن برگ ها در واکنش به موقعیت جدید، خبر از شب تنجشی یا دیگر تنش ها می دهد.

فاصله و عمق مناسب جهت کاشت نهال انگور سیاه سردشت:

با توجه به رشد سریع و رونده درخت فاصله را ۲ تا ۵ متر در نظر میگیریم. فاصله های بیشتر برای کاشت دیم انگور و یا در تاکستان های با زمین صاف مناسب می باشد. تعیین فاصله کم و متراکم، کاهش توان رشد درخت و فتوسنتز را به همراه خواهد داشت. فاصله گذاری از عوامل بسیار تاثیر گذار در افزایش عملکرد درختان انگور سیاه سردشت، به حساب می آیند.

بعد از تعیین محل کاشت با فاصله گذاری، چاله های کاشت نهال انگور(Grape Seedling) را حفر می کنیم. برای این کار ابعاد ۱*۱*۱ برای ایجاد گودال ها مناسب می باشد. با توجه به سن نهال و کیفیت خاک، با عمق بیشتری چاله ها را ایجاد می کنیم.

سال شروع ثمربخشی و میزان محصول دهی این درختان انگور سیاه:

به طور میانگین در ۲ سالگی درخت انگور سیاه سردشت، محصول آوری را آغاز می کند. ۴ تا ۵ سالگی با ثمردهی اقتصادی، سود مناسب از فروش انگورها را نصیب باغداران می کند.

تولید و برداشت ۴۰ تن انگور تازه حداکثر عملکرد درخت در هکتار با تکمیل بلوغ می باشد. این درخت انگور با خود گرده افشانی و باروری بیشتر گل ها باردهی بالایی خواهد داشت. در اواخر تابستان فصل برداشت انگور های سردشت آغاز و تا اوایل آبان ماه ادامه خواهد داشت.

تفاوت عملکرد نهال سه ساله از دو ساله نهال انگور سیاه سردشت:

باغداران تفاوت این دو نهال را در زمان باردهی سریعتر نهال سه ساله نسبت به دو ساله می دانند. اما تفاوت این دو نهال بیشتر در مشکلات نگهداری از نمونه های سه ساله نسبت به دو ساله می باشد. نهال های سه ساله سن مجاز برای کاشت و سازگاری با مکان جدید را از دست داده اند. به همین خاطر تلفات زیاد کاشت و هرس و بیماری های بیشتری به همراه خواهند داشت. اما نهال انگور سیاه سردشت، در دو سالگی بهترین موقعیت را برای کاشت و پرورش دارد.

معرفی بیماری های این تاک های انگور سیاه سردشت و نحوه پیشگیری و مبارزه:

نهال انگور سیاه سردشت؛ به خاطر سازگاری با اقلیم ایران مقاومت در برابر آفات و بیماری ها از خود نشان می دهد. به طوری که در شهرستان سردشت معمولا بدون استفاده از سموم شیمیایی با بیماری ها مبارزه می شود. اما جهت جلوگیری از شیوع امراض انگور، زمین را از وجود علف های هرز پاک می کنیم. با استفاده از وسایل آلوده برای شاخه گیری و هرس، درخت انگور (Grape Tree) مبتلا به گال گیاهی خواهد شد.

بهترین کود و مکمل های رشد برای بهبود کیفیت باردهی درخت انگور سیاه سردشت:

درخت انگور با جذب مواد غذایی لازم از خاک توان تولید میوه های خوش کیفیت را خواهد داشت. کود دهی با هدف افزایش کیفیت غذای گیاه کمک به محصول آوری بهتر و با سود بیشتر می کند. با تشخیص افراد متخصص و از طریق آزمایش خاک، کود مناسب نهال انگور سیاه سردشت را تهیه کنید. اما باید گفت که این درخت با بهترین رشد در خاک ایران به کمترین میزان کود احتیاج دارد.

خاک مساعد رشد و آبیاری مناسب پرورش نهال انگور رشه:

نهال انگور سردشت را در خاک های سبک لومی شنی پرورش دهید. این خاک با باز کردن راه ریشه و آب برای حرکت در خاک، روند رشد سریع را هدایت می کند. کاشت در خاک هایی سنگین و با عمق سطحی، هزینه های سنگین آبیاری را به همراه خواهد داشت.

این درخت انگور به عنوان یکی از ارقام با مقاومت به خشکی بالا شناخته می شود. اما با این وجود رشد مناسب با یک برنامه مرتب آبیاری ممکن خواهد شد. می توان از روش های کم هزینه تر مثل آبیاری قطره ای برای سیراب سازی درختان بهره برد. به خصوص در گرمای تابستانی هوا و در سال های ابتدایی، آبرسانی هر ۵ تا ۷ روز یک بار مرتب انجام شود.

پایه برای پیوند مناسب نهال انگور سیاه سردشت:

با استفاده از پایه مناسب می توان نهال انگور را برای پرورش مطلوب تر میوه ها پرورش داد. پایه های سازگار با کم آبی و خاک های شور، کمک به افزایش مقاومت نهال در شرایط محیطی نامناسب می کند. افزایش مقاومت در برابر انواع بیماری های انگور نیز از دیگر خصوصیات پایه نهال انگور سیاه سردشت، به حساب می آید.

کنترل رشد این درخت با هرس در زمان مناسب و با روش صحیح:

برای هدایت بهتر تابش آفتاب و بهره وری از شاخه های با قدرت رشد بالا، هرس نیاز می باشد. اصلاح درختان در خواب زمستانی کمترین خسارت و نابودی را به همراه خواهد داشت. در ضمن آرایش و شکل دهی درخت خالی از برگ در این زمان از سال راحت تر خواهد بود. برای هرس درخت انگور سردشت، ابتدا وسایل را ضدعفونی کرده و سپس اقدام به برش شاخه های خشک و فرسوده می کنیم. هرس غیر اصولی با مختل سازی بافت سیتوپلاسمی سلول گیاهی و یاخته منجر به گسترش بیماری ها خواهد شد.

علت رشد بهتر درخت انگور سیاه سردشت با مالچ و قیم گذاری:

محکم سازی جای پای نهال انگور سیاه سردشت، در محل کاشت با قیم گذاری ممکن خواهد شد. این کار مانع قطع شاخه ها و یا انحراف تنه درخت در هوای بادی و نامناسب جوی خواهد شد.

بعد از پاکسازی علف های هرز و کود دهی زمین را با مالچ طبیعی یا صنعتی می پوشانیم. برای حفظ ثبات شرایط مناسب و جلوگیری از تبخیر و خشک شدن خاک از مالچ استفاده می کنیم.

چگونگی قلمه زدن برای تکثیر ریشه و عملکرد بیشتر نهال انگور سیاه سردشت:

با قلمه زدن می توان ریشه های درخت انگور سیاه سردشت را به روش مرسوم تکثیر داد. در این روش شاخه های جوان و آماده رشد را از درخت بریده و برای ریشه زایی پرورش می دهیم. شاخه هایی که بیشتر از یک سال از عمر آنها میگذرد، از جوانی کافی برای ریشه دهی برخوردار نیستند. گیاه انگور بدون نورگریزی، با تابش آفتاب به همراه آبیاری مناسب و توجهات لازم آماده برای ریشه زایی خواهد شد.

استفاده از هورمون اکسین برای افزایش احتمال ریشه دهی قبل از کاشت قلمه های انگور نیاز می باشد.

وجه تمایز و برتری نوع پیوندی نهال انگور سیاه سردشت در مقایسه با نمونه بذری:

نمونه های پیوندی از طریق اصلاح نقطه های ضعف پایه بذری نهال فراگیر شد. کاشت نمونه های پیوندی در حال حاضر احتمال خسارات به خاطر شیوع بیماری ها را به حداقل رسانده است. در حال حاضر باغداران با هدف تولید بیشتر و بهتر انگورهای سردشت، به کاشت نهال های پیوندی روی آورده اند.

عمر باردهی و ارتفاع  درخت بالغ نهال انگور سیاه سردشت بومی و پر ثمر:

نهال انگور سیاه سردشت؛ با ۱۰۰ سال عمر مفید سالیان سال باغداران را از سود فروش محصولات بهره مند می کند. در واقع این درخت انگور برای صاحبان خود یک سرمایه زایی بلند مدت را رقم می زند. با توجه به مقاومت در برابر آفات و بیماری نیز احتمال نابودی درختان به حداقل می رسد.

این تاک انگور تا ارتفاع ۱۰ متری قدرت رشد دارد. جهت رشد متناسب هرس فرم تاج درخت تاثیر گذار می باشد.